Waarom mag ik mijn eigen pensioenfonds niet kiezen?

Dat is een vraag die ik vaak krijg tegenwoordig. Zowel van werkgevers als van
werknemers. Niemand is tegen pensioenopbouw. Maar de verplichte winkelnering blijft
velen, en mij ook, verbazen.

Dat er in een branche door sociale partners een minimale pensioenregeling wordt
afgesproken, dat is prima. Maar waarom moet deze dan uitsluitend ondergebracht en
uitgevoerd bij een specifiek pensioenfonds. Dat ook weer bestuurd wordt door diezelfde
sociale partners.

Historisch
Dat dit historisch gegroeid is, prima. In de jaren van de wederopbouw na de Tweede
Wereld-oorlog vond men het verstandig om niet te concurreren op de arbeidsvoorwaarde
pensioen. Maar ja, inmiddels is de arbeidsmarkt zodanig, dat ik zou zeggen, concurreer
daar juist wel op. En dan dus met een betere pensioenregeling, en bijvoorbeeld ook
minder eigen bijdrage voor de werknemer.

Inmiddels zijn in de Tweede Kamer vragen gesteld hierover, mede naar aanleiding van
een gehonoreerde klacht bij de Europese Commissie, dat een pensioenuitvoerder persé
een Stichting moest zijn, én ook is er al een motie aangenomen waarbij kritisch
vraagtekens gezet bij de huidige governance van pensioenfondsen gezien de Wet
toekomst pensioenen.

Positie vakbonden
De positie van de vakbonden mag daarbij kritisch worden bekeken. Nog maar ruim 10%
is lid van een vakbond en dat is inclusief ook nog eens 20% gepensioneerden. Wat is met
andere woorden hun representativiteit nog? Het feit dat je de grootste georganiseerde
beweging bent, geeft niet het recht om allesbepalend te zijn.

Rol werkgever
Ook de rol van de werkgevers in de governance kan kritisch bekeken. Met de Wet
toekomst pensioenen zijn zij niet langer verantwoordelijk voor welke garantie qua
pensioen dan ook, dus waarom moeten zij nog een pensioenfonds besturen? In beide
gevallen kan de vraag gesteld of het besturen van een financiële instelling niet gewoon
door echte professional moet worden gedaan? Stakeholders kunnen dan in een Raad van
Toezicht, Verantwoordings- en of Belanghebbendenorgaan zitting nemen.

Verplichtstelling aan de regeling
Een betere oplossing zou dus kunnen zijn dat er wel een verplichtstelling aan de
pensioenregeling is in een branche. Maar dat een werkgever vervolgens zelf mag bepalen
waar hij deze onderbrengt. Of zelfs nog een stap verder, de werknemer kiest de
uitvoerder. Dat moeten zzp’ers toch ook?

Ziektekostenverzekering en verplichte AOV voor zelfstandigen
Ook bij de huidige verplichte ziektekostenverzekering is er een minimale
verzekeringsplicht, maar mag je zelf kiezen voor de verzekeraar én aanvullingen. En ook
de beoogde verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen vanaf 2030
laat ruimte voor een eigen betere invulling.

Minimale pensioenplicht
Al met al wordt het tijd voor een (minimale) pensioenplicht voor alle werkenden – ja, ook
zzp’ers -, maar dan met vrije keuze qua uitvoerder. En meer persoonlijke keuzevrijheid
om niet alleen voor pensioendatum pensioengeld te kunnen aanwenden. Maar ook na
ingang hernieuwde keuzes te kunnen maken. Bijvoorbeeld alsnog een bedrag ineens,
hoog/laag etc. Waarom moet ik op 67 jaar keuzes maken met de grootste pot met geld
ooit, voor de rest van mijn leven, dat is voor ruim 20 jaar? Dat is gewoon niet mogelijk
én nogal ouderwets.

Aan de slag dus met Wtp 2.0!

Bron: Financiële Telegraaf, juni 2026
Auteur: mr J. Theo Gommer MPLA CCFP